Je wilt leren tekenen. Top. Misschien ben je altijd al gefascineerd geweest door kunst, of misschien wil je gewoon iets creatiefs doen om je hoofd leeg te maken. Dus je koopt een schetsboek, een paar potloden… je gaat er eens goed voor zitten… en dan ineens: blanco. Je hebt geen idee waar je moet beginnen.
Geen stress. Je bent absoluut niet de enige die zich afvraagt: hoe begin ik met tekenen?
In deze blog neem ik je mee. Geen kunsthistorische les, maar gewoon praktische tips voor als jij vandaag nog wil beginnen met tekenen. Of al begonnen bent maar even vastloopt.
1. Vergeet het hele idee van ’talent’
Talent is zwaar overrated. Tekenen is geen gave die je alleen krijgt als je op je twaalfde al portretten kon schetsen. Het is een vaardigheid, net als fietsen, koken of leren typen zonder te kijken. Je leert het door het te doen. Vaak. En soms ook met frustratie. Dat hoort erbij, en het zegt niets over je zogenaamde ’talent’.
Dus als je denkt: “Ja maar, ik kan dat niet”. Stop daar meteen mee. Iedereen kan leren tekenen, ook jij. Zolang je bereid bent om te oefenen.
2. Begin bij de basis: lijnen, vormen, licht en schaduw
Voordat je realistische portretten of dreamy landschappen maakt, moet je even terug naar de basis. En die basis is verrassend simpel:
- Lijnen: Oefen met rechte lijnen, cirkels, golven, diagonalen. Alles mag. Laat je hand wennen aan het maken van de juiste bewegingen.
- Vormen: Teken simpele vormen zoals vierkanten, cirkels, cilinders en kubussen. Alles wat je om je heen ziet, bestaat namelijk uit vormen. Door het simpel te houden leer je juist de meest complexe dingen tekenen.
- Licht en schaduw: Pak een appel of een mok en kijk hoe het licht erop valt. Begin met simpele schaduwen. Het hoeft niet perfect. Als je er maar echt naar kijkt (en niet tekent wat je dénkt dat je ziet).
Met deze fundamenten ontwikkel je controle over je hand én leer je vormen beter begrijpen.
3. Kies een tekenstijl… of juist niet
Wil je superrealistisch leren tekenen? Of voel je meer voor manga, abstracte kunst of minimalistische lijnen? Alles is goed. En het beste nieuws: je hoeft nu nog niks te kiezen.
Speel. Probeer. Kopieer (voor oefening). Teken iets na van een kunstenaar die je tof vindt: niet om te stelen, maar om te leren. Het een beetje geduld en vooral plezier, dan je eigen stijl komt vanzelf.
4. Houd je materialen simpel
Je hoeft niet meteen een halve kunstwinkel leeg te trekken (ook al snap ik die verleiding heel goed 😊). In het begin is less echt more. Begin met:
- Een HB potlood (of ander potlood dat je toch al thuis hebt liggen)
- Een gum (en zelfs dat is optioneel)
- Een schetsboek of printpapier
Later kun je altijd nog overstappen naar kleurpotloden, fineliners, houtskool, linialen voor perspectief of iets digitaals zoals Procreate. Maar focus eerst op wat je tekent. Niet met wat je tekent. Sterker nog: minder materiaal maakt vaak creatiever: je moet werken met wat je hebt, waardoor je sommige dingen net iets anders zal moeten oplossen. Dat zorgt voor een brain boost!
5. Teken een beetje, maar vaak
Regelmatig even tekenen is de sleutel tot succes. Het hoeft geen uur te zijn: zelfs 10 tot 15 minuten per keer maakt al verschil. Je bouwt als het ware ‘spierkracht’ op in je hand en in je ogen. Daarom is het goed om jezelf voor te nemen elke dag, al is het maar hééél even, te tekenen. Een dagje een keer missen is natuurlijk niet erg, maar het is wel belangrijk dat je meters maakt. Wat van alleen maar tips en tricks lezen wordt je misschien wel slimmer in theorie, maar niet per se beter in de praktijk.
Doe mee aan een sketch-a-day challenge, of teken gewoon iets dat je die dag hebt gezien of gevoeld. Houd het leuk, houd het luchtig. En mocht je verder echt niet weten wat te tekenen, dan ga ik even schaamteloos mijn eigen e-book promoten: misschien helpt Komplete Kriebels je op weg! Ook leuk om een 50-dagen-uitdaging mee te houden. Maar natuurlijk is er ook genoeg inspiratie gratis te ontdekken (op deze website, maar ook op andere plekken).
6. Oefeningen voor als je niet weet wat je moet tekenen
Inspiratieloos? Probeer een van deze tekenoefeningen voor beginners:
- Blind contour tekenen: Teken een object zonder naar je papier te kijken. Gek? Ja. Leerzaam? Zeker.
- Negatieve ruimte: Teken niet het object, maar de ruimte eromheen. Je leert kijken als een kunstenaar.
- 30-seconden schetsen: Zet een timer en schets supersnel iets. Daarna mag je wat langer. Goed voor je snelheid en lef.
- Stil leven: Zet wat voorwerpen op tafel (mok, appel, bril) en teken ze gewoon na.
7. Falen hoort erbij (en dat is oké)
Soms word je gek van jezelf. Alles wat je tekent lijkt nergens op. Of je vindt het saai. Of je denkt: waarom doe ik dit eigenlijk?
Geloof me: dat hoort er allemaal bij. Iedereen maakt slechte tekeningen. Ja, ook professionele kunstenaars. Die zie je alleen meestal niet.
Bewaar je oude schetsen. Dan zie je achteraf hoeveel je vooruit bent gegaan. (En dat voelt goed.)
8. Zoek een tekencommunity
Sommige mensen groeien als ze hun werk kunnen delen en feedback krijgen. Anderen willen liever in hun eentje ‘aanklooien’ , zonder druk. Beide opties zijn natuurlijk perfect.
Wil je connecten? Kijk eens op Instagram. Je kan mij daar vinden onder de naam @Kreakameleon en ik vind het altijd leuk als je me tagt of dingen laat zien via de hashtag #Kreakameleon 😉 Maar je hoeft natuurlijk niet per se me mij te contacten. Er zijn ook veel groepen op Reddit, Discord of lokale tekengroepen waar je misschien wel jouw volgende tekenmaatje vindt. Geen zin? Ook prima. Zolang jij maar lekker bezig bent.
9. Leren tekenen = leren kijken
Tekenen gaat niet alleen om wat je op papier zet, maar om hoe je kijkt. Oefen jezelf in echt goed kijken. Hoe buigt die tak? Hoe valt het licht? Welke vorm zit er eigenlijk achter dat object?
Hoe beter je leert kijken, hoe beter je leert tekenen. Benieuwd hoe ik dat kijken aanpak en hoe je dat zelf leert? Bekijk hoe ik een kameleon stap voor stap teken door goed te kijken.
10. Vergeet niet te genieten
Laat het geen ‘moetje’ worden. Tekenen is er om jezelf te uiten, te ontspannen, of gewoon om even in een andere wereld te zitten. Heb lol. Vier kleine overwinningen. Geef jezelf een high five als je vooruitgang ziet. Ook al is het maar een beetje. Zelf vind ik het fijn om successen te vieren met een extra opdracht, en dan misschien zelfs een uitstapje naar de hobbywinkel… sssst!
En nu… aan de slag!
Er is maar één manier om te leren tekenen: door het te doen. Zet die eerste lijn. Krabbel. Smeer. Teken een vlek. Doe íets. Alles is beter dan wachten op het perfecte moment. Want nieuwsflash: dat perfecte moment komt niet. Jij maakt het. Nu.
Dus: pak je potlood, adem in, en zet gewoon die eerste lijn. Klaar. Je bent begonnen.
